• Mar 22 2025 - 09:17
  • 21
  • Okamak üçin wagt : 11 minute(s)

Aşgabatda «Nowruz baýramynyň milli - halkara mümkinçiliklerini barlamak» atly duşuşyk geçirildi

Täze ýylyň ilkinji pursatlarynda we 1404-nji ýylyň baharynyň gelmeginde, 30-njy esfänd aýynda ýagny 20-nji martda, Eýran Yslam Respublikasynyň ilçihanasynyň Medeniýet merkezinde Magtymguly adyndaky dil edebiyat we milli golyazmalar institutynyň, Türkmenistanyň Suratkeşler birleşiginiň we “Dizaýn +” kärhanasynyň sungat ussatlarynyň gatnaşmagynda «Nowruz baýramynyň milli - halkara mümkinçiliklerini barlamak» atly duşuşyk geçirildi.

Gurhan Kerimden aýat okalandan soň, Eýran Yslam Respublikasynyň Türkmenistandaky ilçisi jenap Ali Mojtaba Ruzbehani hemmeleri Nowruz baýramy bilen gutlap, şeýle diýdi: Nowruz, Pars Täze ýylynyň başlanmagyny we gadymy Eýrandan galan iň gadymy baýramlaryň biri bolan Färwärdin aýynyň ilkinji gününe ýagny 21 marta gabat gelýän Gün ýylynyň ilkinji güni. Käbir gadymy Eýran tekstlerinde, şol sanda Şanama we Täbäriniň taryhy, "Jemşid" we käbir beýleki tekstlerde "Keýumärsi" Nowruzyň esaslandyryjysy hökmünde tanadypdyrlar. Nowruz baýramçylygy aslynda ýylyň öwrümi ýa-da ýerli deňlik pursady bilen başlaýar. 2010-njy ýylda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy Färwärdiniň ilkinji gününe gabat gelýän 21-nji marty Halkara Nowruz güni diýip yglan etdi. Nowruz, ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawynda hasaba alnan iň uly köpmilletli iş we 2003-nji ýylda halklaryň arasynda medeni ýakynlaşmak üçin kabul edilen Maddy däl miras konwensiýasynyň pelsepesiniň iň üstünlikli mysalydyr.

Ol sözüni dowam etdi: Nowruzyň köp sanly medeni we jemgyýetçilik mümkinçilikleri bar. Bu dürli mümkinçilikler kesgitlenmeli we mundan beýläk ylmy işgärler tarapyndan öwrenilmeli we barlanylmaly. Nowruz baýramçylygy medeni alyş-çalyş we halklaryň arasynda parahatçylygy we dostlugy berkitmek üçin mümkinçilik döredýär. Medeni nukdaýnazardan seredeniňde, Nowruz, tebigatdan ylham alyp, täzelenmek, gaýtadan ösmek, jaýy arassalamak we durmuşyň meselelerini aýyrmak, birek – biregiň ýanynda bolmak, bagt, ýaşululara hormat goýmak, olary görmäge gitmek we tebigata gitmek ýaly aýratyn medeni däpleri hödürleýär, bu bolsa öz gezeginde Medeniýetleriň arasynda parahatçylygy we dostlugy, şahsyýetleriň we halklaryň arasyndaky medeni tapawutlara garamazdan agzybirlige we jebislige ruhlandyrýar.

Eýran Yslam Respublikasynyň Türkmenistandaky ilçisi sözüni dowam etdi: Bu nukdaýnazardan maşgalalar birleşip, tapawutlary we düşnüksizlikleri ýatdan çykaryp, duýgudaşlygy we raýdaşlygy döredýärler we netijede barlyşyk we parahatçylyk Nowruz medeniýetiniň iň möhüm baýlygydyr we bu aýratynlyk häzirki döwürde we ýurtlaryň syýasaty we daşary gatnaşyklary pudagynda syýasy hyzmatdaşlygyň nusgasy bolup biler. Sebäbi Nowruzyň habary dostlugyň, söýginiň, aramlygyň, ynamyň we parahatçylygyň habarydyr. Nowruz, medeni alyş-çalyş, birek-biregiň däp-dessurlary bilen tanyşmak we özara düşünişmek üçin mümkinçilikdir. Bu aýratyn aýratynlyklar sebäpli Halkara Nowruz güni adamzadyň maddy däl medeni mirasynyň sanawynda 2010-njy ýylda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy tarapyndan tassyklandy.

Ol sözüniň soňunda şeýle diýdi: 2025-nji ýylda Türkmenistanyň prezidentiniň başlangyjy bilen Halkara Parahatçylyk we Ynanyşmak ýyly diýlip yglan edilen we Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy tarapyndan tassyklanan, parahatçylygyň, dostlugyň, ynamyň we deňligiň, tebigata bolan söýginiň habary bolan Nowruzyň baý medeniýetiniň mysalyna eýerip, geçmişiň medeni mirasyny we maddy däl däp-dessurlaryny döredip bileris diýip, umyt edýärin.

Türkmenistanyň suratkeşler birleşmesiniň başlygy Çarymyrat Ýazmyradow çärä gatnaşýanlary Nowruz baýramy hemde mübärek Remezan aýy bilen gutlap, şeýle diýdi: Mälim bolşy ýaly, 2025-nji ýylyň  “Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly” diýlip yglan edilmegi ähli türkmen halkymyzy, ylaýta-da hyjuwly türkmen suratkeşlerini 2025-nji ýylda has-da tutanýerli zähmet çekmäge, ata Watanymyzyň şanly sepgitlere ýetmegine mynasyp goşant goşmaga ruhlandyrýar. Parahatçylykda ýaşamak, özara ynanyşmak we birek-birege kömek etmek halkymyzyň öňden gelýän häsiýetli aýratynlyklarynyň biridir. Şonuň üçin, Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Prezidentimiziň ýolbaşçylygyndaky türkmen halkynyň alyp barýan döredijilikli zähmeti, ähli ugurlarda gazanan üstünliklerimiz, beýleki döwletler bilen dostlukly syýasy, medeni we ykdysady gatnaşyklarda ýetilen sepgitlerimiz şekillendiriş sungatynda öz aýdyň beýanyny tapýar.

Ol sözüni dowam etdi: Bagtyýar zamanamyzda baharyň gelmegini, tebigatyň täzeden galkynyşyny, asudalygy aňladýan Milli Bahar baýramy halklaryň parahatçylyga, abadançylyga we döredijilige çemeleşmesini şöhlelendirýär. Nowruz baýramy halkymyzyň çeper mirasynyň aýrylmaz bölegi bolmak bilen, iň gadymy döwürlerden bäri parahatçylyk söýüjilik hem-de hoşniýetli goňşuçylyk ýörelgelerini emele getirýär.

Türkmenistanyň suratkeşler birleşmesiniň başlygy sözüni dowam etdi: Bu gün Halkara Nowruz baýramy mynasybetli, Eýran Yslam Respublikasynyň Türkmenistandaky Ilçihanasynyň Medeniýet merkezinde türkmen we eýran suratkeşleriniň eserleriniň bilelikde gurnalan döredijilik sergisi ikitaraplaýyn medeni gatnaşyklaryň gün-günden pugtalanýandygynyň aýdyň subutnamasy bolup çykyş edýär.

Soňra Eýran Yslam Respublikasynyň Türkmenistandaky ilçihanasynyň Medeniýet merkeziniň ýolbaşçysy hemmeleri Nowruz baýramy bilen gutlap, «Nowruz baýramynyň  milli - halkara mümkinçiliklerini barlamak» atly duşuşyga gatnaşýanlara hoş geldiňiz diýip, sözüni dowam etdi: Şu gün müňlerçe ýyl bäri dürli medeniýetleri we halklary birleşdirýän berk köpri bolup hyzmat eden bir hadysa barada ýagny Nowruz barada pikir alyşmak üçin ýygnandyk. Ol diňe bir baharyň başlangyjyny we tebigatyň täzelenmegini buşlaman, eýsem geçmişden gymmatly miras hökmünde dürli halklaryň arasynda dostluk, hoşniýetlilik we raýdaşlyk habarlaryny berýän baýramçylykdyr.

Ol sözüni dowam etdi: Müňýyllyklaryň dowamynda bahar baýramy bolan Nowruz diňe bir tebigatyň täzeden döremeginiň nyşany bolman, eýsem halklary birleşdirmek we dünýä derejesinde medeni gatnaşyklary pugtalandyrmak üçin berk köpri bolup durýar. Gadymy Eýrandan Merkezi Aziýa, Kawkaza, Balkanlara we Ýakyn Gündogara ýaýran bu gadymy däp häzirki wagtda ÝUNESKO guramasy tarapyndan adamzadyň umumy mirasy hökmünde hasaba alyndy we onlarça ýurtda 300 milliondan gowrak adam tarapyndan bellenilip geçilýär. Syýasy serhetlerden daşarda, Nowruz umumy adamzat gymmatlyklaryna daýanmak bilen, medeniýetler arasyndaky gepleşikleri döretmekde, sebitleýin hyzmatdaşlygy pugtalandyrmakda we parahatçylygy ösdürmekde deňi-taýy bolmadyk orny eýeleýär.

Ol Nowruz baýramynyň däplerine ünsi çekip şeýle diýdi: Nowruz, baharyň we täze ýylyň başyny belleýän gadymy Eýran baýramçylygy hökmünde senenamada adaty bir gün däldir. Birnäçe müň ýyllyk taryhy bolan bu baýram, ony bellän adamlaryň medeniýetini, şahsyýetini we ynançlaryny görkezýär. Emma Nowruz diňe bir baýramçylyk bilen çäklenmeýär; Bu däp dürli ýurtlaryň arasynda medeni, ykdysady we jemguýetçilik hyzmatdaşlyga alyp barjak halkara medeni gatnaşyklary güýçlendirmek mümkinçiligine eýedir. Olaryň arasynda aşakdakylar bar:

  1. Medeni diplomatiýa: Nowruz, medeni diplomatiýanyň guraly hökmünde dürli ýurtlara bilelikdäki dabaralary we medeni çäreleri geçirmek arkaly medeni we jemgyýetçilik alyş-çalyşlary üçin altyn mümkinçilik döredýär. Bu özara gatnaşyklar diplomatik gatnaşyklary berkitmäge we ýurtlaryň arasynda özara düşünişmegi ýokarlandyryp biler. Sebitdäki köp ýurtlar Nowruzy belleýär we bilelikdäki dabaralary geçirmek medeni we taryhy raýdaşlygyň nyşany bolup biler.
  2. Syýahatçylygy ösdürmek: Nowruz, özüne çekijiligi bilen, kabul edýän ýurtlar üçin möhüm syýahatçylyk merkezi bolup biler. Festiwallary, sergileri geçirmek we dürli ýerlerde Nowruz däp-dessurlaryny görkezmek bu ýurtlara içerki we daşary ýurtly syýahatçylary özüne çekip biler. Nowruz bazarlaryna baryp görmek, adaty iýmitleri başdan geçirmek, dürli dabaralara we çärelere gatnaşmak syýahatçylara ýatdan çykmajak ýatlamalary getirip biler we bu ýurtlaryň ykdysady taýdan gülläp ösmegine goşant goşup biler.
  3. Parahatçylygyň we agzybirlikde ýaşamagyň habary: Nowruz täzelenmegiň we umydyň nyşanydyr. Bu baýramçylygy dürli jemgyýetlerde parahatçylygyň we bilelikde ýaşamagyň habary hökmünde görkezip bolar. Umumy medeni gymmatlyklary wagyz etmek we duýgudaşlyk ruhuny nygtamak bilen Nowruz ýurtlaryň arasyndaky dartgynlygy we meseleleri azaltmak üçin gural bolup biler. Halkara guramalar we hökümetler dünýäde parahatçylygy we dostlugy ösdürmek üçin Nowruzyň däplerinden peýdalanyp bilerler.
  4. Ykdysady hyzmatdaşlyk: Nowruz döwründe ykdysady maksatnamalary we çäreleri geçirmek dürli ýurtlaryň arasyndaky söwda we maýa goýum gatnaşyklaryny berkitmäge kömek edip biler.  Bu hyzmatdaşlyk diňe bir bu ýurtlaryň ykdysadyýetini ýokarlandyrman, eýsem olaryň medeniýetini we milli şahsyýetini tanatmaga kömek edip biljek senetçilik önümlerini, adaty iýmitleri we oba hojalyk önümlerini alyşmagy hem öz içine alyp biler.
  5. Habarlylygy we bilimi ýaýratmak: Nowruz barada halkara kongresler we seminarlar geçirmek, dürli ýurtlardaky adamlara bu däp-dessur barada bilim bermek we öwretmek üçin kömek edip biler. Bu wakalar Nowruzyň pelsepesi we medeni gymmatlyklary, bu baýramçylygyň taryhy we halklaryň medeni şahsyýetine täsiri barada çekişmeler berip biler;
  6. Global ulgamlary döretmek: Nowruz bilen baglanyşykly global torlary döretmek tejribe we medeni bilim alyşmaga kömek edip biler. Bu torlar medeni, çeper we bilim hyzmatdaşlygy üçin amatly platforma döredip biler we ýurtlaryň arasynda pikir alyşmak, tejribe we medeni üstünliklerden peýdalanar.

Medeniýet merkeziniň ýolbaşçysy sözüni dowam etdi: Ýokarda bellenenler we başga-da onlarça teklip Nowruzyň gadymy we medeni baýramçylyk hökmünde ýurtlaryň arasyndaky medeni gatnaşyklary ösdürmekde we berkitmekde uly mümkinçilikleriň bardygyny görkezýär. Nowruzyň halkara mümkinçiliginden paýhasly peýdalanmak diňe bir ýurtlaryň arasyndaky medeni we syýasy gatnaşyklary berkitmäge kömek etmän, eýsem parahatçylygy, dostlugy we global düşünişmegi döretmek üçin nusga bolup biler. Nowruz sebitiniň ýaşaýjylary  ýagny biz üçin agzybirlikde we hyzmatdaşlykda geçiren her günimiz Nowruz we täze gün. Nowruz baýramy Nowruz topraklarynyň ilatynyň arasynda goňşuçylygy, dostlugy we doganlygy berkitmek üçin gollanma diýip aýdyp bileris. Saadi Şiraziniň sözleri bilen aýdanyňda: "Seniň bilen gidýän şol gün Nowruzdyr."

Bulardan daşary dabaraly duşuşykda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Magtymguly adyndaky dil, edebiyat we milli golyazmalar institutynyn türkmen taryhynyň golýazma çesmeleri bölüminiň müdiri Geldimyrat Muhammedow, ylmy işgäri Güýçmyrat Çaňlyýew, Eýran Yslam Respublikasynyň Medeniýet we jemgyýetçilik gözlegleri çoýunça ylmy işgäri Meýsam Aşuri, Türkmenistanyň Döwlet Çeperçilik akademiýasynyň mugallymy, Türkmenistanyň    sungatda at gazanan işgäri Azat Annaýew we Medeniýet merkeziniň mugallymy Rezaýewa Pärästu öz çykyşlary bilen çykyş etdiler.

Belläp geçsek, duşuşyk bilen birlikde, Nowruz baýram saçagy bilen “Haft Sin”, ýurdumyzyň el işleri eserleri, Türkmenistanyň Suratkeşler birleşiginiň we “Dizaýn +” kärhanasynyň sungat ussatlarynyň eserleri sergilendi.

Çäräniň soňunda hemmelere agyz açar tagamlary hödür – kerem edildi.

Ashgabat Turkmenistan

Ashgabat Turkmenistan

Suratlar

Filmler.

Tekstiňizi giriziň we Enter düwmesini basyň

Şriftiň ululygyny üýtgetmek:

Sözleriň arasyndaky aralygy üýtgetmek:

üýtgetmek Setiriň beýikligini:

Syçanjygyň şablonyny üýtgetmek: